NHỮNG ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA NGHỊ ĐỊNH 413/2026/NĐ-CP VỀ CÔNG CHỨNG

1. Từ ngày 31/12/2028, công chứng viên được công chứng giao dịch bất động sản trên phạm vi toàn quốc

Theo Điều 42a được bổ sung, từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.

Trường hợp đến thời điểm này, cơ sở dữ liệu công chứng, đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản chưa được công bố, vận hành theo quy định thì thẩm quyền công chứng trên phạm vi toàn quốc chỉ được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành.

2. Bổ sung trường hợp được công chứng ngoài trụ sở

Nghị định bổ sung trường hợp được công chứng ngoài trụ sở khi các bên thống nhất yêu cầu công chứng tại địa điểm khác nhằm thực hiện đồng thời việc ký kết giao dịch với việc bàn giao tài sản, giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền.

Trường hợp một bên thuộc đối tượng được công chứng ngoài trụ sở, các bên còn lại có thể đến cùng địa điểm để thực hiện công chứng.

Công chứng viên phải kiểm tra điều kiện, đồng thời ghi rõ lý do và địa điểm công chứng ngoài trụ sở trong lời chứng.

3. Sửa đổi quy định về chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng

  • Xây dựng Đề án: Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và Hội công chứng viên xây dựng Đề án, trình UBND cấp tỉnh phê duyệt. Việc xây dựng Đề án phải lấy ý kiến công chứng viên, viên chức, người lao động và tổ chức chính trị, chính trị – xã hội tại Phòng công chứng (nếu có).
  • Quyền nhận chuyển đổi: Được giao cho các công chứng viên đang làm việc tại Phòng công chứng tại thời điểm xây dựng Đề án, bao gồm cả công chứng viên là viên chức và công chứng viên làm việc theo hợp đồng lao động, trừ trường hợp không có nhu cầu hoặc không đủ điều kiện theo quy định.
  • Xác định giá chuyển đổi: Được tính bằng số tiền nộp ngân sách và nộp thuế trung bình trong 03 năm gần nhất của Phòng công chứng. Giá được xác định tại thời điểm UBND cấp tỉnh phê duyệt Đề án, đồng thời là giá khởi điểm để đấu giá nếu thực hiện đấu giá quyền nhận chuyển đổi.
  • Đấu giá quyền nhận chuyển đổi: Trường hợp công chứng viên của Phòng công chứng không nhận chuyển đổi hoặc không đủ điều kiện, quyền nhận chuyển đổi được bán đấu giá cho các công chứng viên đáp ứng điều kiện thành lập Văn phòng công chứng theo Luật Công chứng. Việc đấu giá thực hiện theo trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản công.

4. Quy định chế độ, chính sách đối với người làm việc tại Phòng công chứng được chuyển đổi

Nghị định quy định chế độ, chính sách đối với công chứng viên, viên chức và người lao động như sau:

  • Người tiếp tục làm việc tại Văn phòng công chứng được thành lập từ việc chuyển đổi hoặc được bố trí công việc khác trong hệ thống chính trị tiếp tục được tham gia và hưởng các quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chế độ khác theo quy định.
  • Người không nhận chuyển đổi, không tiếp tục làm việc tại Văn phòng công chứng và không được bố trí công việc khác (hoặc được bố trí nhưng tự nguyện tinh giản biên chế và được cơ quan quản lý đồng ý) được hưởng chính sách tinh giản biên chế do dôi dư theo quy định. Riêng người lao động có hợp đồng xác định thời hạn được hưởng chế độ theo hợp đồng lao động.

Thời điểm giải quyết chế độ, chính sách phải được ghi rõ trong Đề án chuyển đổi. Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Tài chính và các cơ quan liên quan trình UBND cấp tỉnh quyết định phương án bố trí việc làm và giải quyết chế độ cho các đối tượng.

5. Hiệu lực thi hành

Nghị định số 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Riêng Điều 4, 5, 6 và 7 có hiệu lực kể từ ngày 16/11/2026.